Türkiye’de artan kuraklık yalnızca çevresel değil, aynı zamanda kültürel miras açısından da kritik sonuçlar doğuruyor. Azalan su miktarı bazı höyük ve yerleşimleri tehdit ederken, çekilen göl ve baraj suları yeni arkeolojik buluntuları gün yüzüne çıkarıyor.

Son yıllarda yağış miktarının azalması ve su kaynaklarının hızla çekilmesi, Türkiye’de kuraklığın giderek artan bir tehlike hâline geldiğini gösteriyor. Ancak bu değişim yalnızca tarımsal üretimi ya da su yönetimini etkilemiyor; aynı zamanda Türkiye’nin binlerce yıllık kültürel mirasını da tehdit ediyor. Kuraklık, bazı antik yerleşimlerin erozyon riskini artırırken, bazı göl ve baraj alanlarında yıllardır su altında kalan arkeolojik yapıları yeniden görünür hâle getiriyor.

Türkiye’de giderek artan kuraklık, arkeolojik alanlarda hem tahribat hem de yeni keşiflere yol açan çift yönlü bir etki yaratıyor. Özellikle Tuz Gölü çevresi, Konya Ovası ve Güneydoğu Anadolu’daki su kaynaklarına bağımlı yerleşimler, artan sıcaklıklar nedeniyle ciddi risk altında. Arkeologlar, kuruyan toprakların yüzeyindeki çatlakların höyüklerdeki tabakalanmaya zarar verebildiğini, bazı kerpiç mimarilerin hızla bozulduğunu belirtiyor.

Öte yandan, kuraklığın beklenmedik bir sonucu da yeni alanların görünür hâle gelmesi. Son yıllarda çekilen baraj göllerinde Roma dönemine ait köprü ayakları, yerleşim kalıntıları ve mezarlık alanları ortaya çıktı. Kuruyan göl yataklarında taş işçiliği detaylarının, su altından çıktığı için bozulmamış durumda olduğu görülüyor. Bu durum, araştırmacılara eşsiz bir inceleme fırsatı sunarken, aynı zamanda hızla belgeleme zorunluluğu da doğuruyor.

Uzmanlara göre kuraklık özellikle organik kalıntılar için büyük risk oluşturuyor. Ahşap, tohum, tekstil parçaları gibi malzemeler nem kaybettikçe parçalanma riski artıyor. Ayrıca toprak neminin azalmasıyla açığa çıkan tuz, taş yapılarda erozyonu hızlandırıyor.

Türkiye’nin arkeolojik zenginliğinin büyük bölümünün açık hava alanlarında bulunduğu düşünüldüğünde, iklim kaynaklı bu değişim kültürel mirasın sürdürülebilirliği açısından kritik bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Arkeologlar, hem koruma çalışmalarının hızlandırılması hem de yeni keşiflerin sistematik biçimde belgelenmesi gerektiğini vurguluyor.